Parodontitis en reumatoïde artritis: wat heeft je mond met je gewrichten te maken?

Steeds meer onderzoek laat zien dat mondgezondheid nauw verbonden is met de rest van het lichaam. Ontstekingen in de mond zijn geen op zichzelf staand probleem, maar kunnen invloed hebben op het immuunsysteem en op aandoeningen elders in het lichaam. Een opvallend voorbeeld is de relatie tussen parodontitis (ernstige tandvleesontsteking) en reumatoïde artritis (RA).

Lees hier het artikel dat ik heb geschreven in OrthoFyto : ‘Paradontitis en reumatoïde artritis: de verborgen link’ over de nauwe verbondenheid tussen mondgezondheid en systemische gezondheid.

Een tweerichtingsverkeer

Mensen met parodontitis blijken een verhoogd risico op RA te hebben. Andersom hebben mensen met RA vaker last van ernstige tandvleesontstekingen, botafbraak en tandverlies. Dit wijst op een wederzijdse beïnvloeding, waarbij ontsteking en verstoring van het microbioom elkaar versterken.

De rol van bacteriën in de mond

Bij parodontitis raakt de bacteriële balans in de mond verstoord. Schadelijke bacteriën krijgen de overhand en veroorzaken een chronische ontstekingsreactie. Twee bacteriën spelen hierbij een sleutelrol:

• Porphyromonas gingivalis

• Aggregatibacter actinomycetemcomitans

Deze bacteriën kunnen via het tandvlees het lichaam binnendringen en het immuunsysteem activeren. Bij mensen die daar genetisch gevoelig voor zijn, kan dit bijdragen aan het ontstaan of verergeren van auto-immuunreacties.

Citrullinatie: de brug tussen mond en gewricht

Een belangrijk mechanisme in deze relatie is citrullinatie: een proces waarbij lichaamseigen eiwitten worden veranderd. Dit kan leiden tot de vorming van auto-antistoffen (ACPA’s), die kenmerkend zijn voor RA. Opvallend is dat bepaalde mondbacteriën dit proces direct of indirect kunnen stimuleren. Hierdoor kan een ontsteking die begint in het tandvlees uiteindelijk bijdragen aan gewrichtsontstekingen.

Waarom mondzorg zo belangrijk is

Een gezonde mond betekent:

• minder chronische ontsteking

• een beter gereguleerd immuunsysteem

• mogelijk minder belasting van het hele lichaam

Bij mensen met RA kan behandeling van parodontitis zelfs leiden tot lagere ontstekingswaarden en een afname van ziekteactiviteit.

Wat kun je zelf doen?

Naast professionele tandheelkundige zorg speelt leefstijl een grote rol:

• Dagelijkse mondhygiëne: zorgvuldig poetsen, reinigen tussen de tanden en regelmatige controles

• Ontstekingsremmende voeding: rijk aan groenten, fruit, vis, olijfolie en omega-3 vetzuren

• Niet roken: roken verergert zowel parodontitis als RA

• Voldoende slaap en stressreductie

• Eventueel aanvullende maatregelen zoals oil pulling of gerichte suppletie, afgestemd op de persoon

De mond als startpunt van gezondheid

De relatie tussen parodontitis en reumatoïde artritis laat zien dat mondgezondheid niet losstaat van algemene gezondheid. Door ontstekingen in de mond serieus te nemen en breder te kijken dan alleen de tanden, ontstaat ruimte voor preventie, herstel en betere samenwerking tussen tandarts en arts.

Een gezonde mond is geen bijzaak — het is een essentieel onderdeel van een gezond lichaam.