Een grote prospectieve studie, gepubliceerd in september 2025 in JAMA Oncology, onderzocht of bacteriën en schimmels in de mond samenhangen met het latere ontstaan van alvleesklierkanker. De onderzoekers analyseerden mondmonsters van ruim 122.000 deelnemers, waarvan 445 mensen tijdens de follow-up alvleesklierkanker ontwikkelden. De mondmonsters waren jaren vóór de diagnose afgenomen, waardoor onderzoekers konden onderzoeken of veranderingen in het mondmicrobioom voorafgingen aan de ziekte.
Belangrijkste bevindingen
De onderzoekers vonden dat drie bekende parodontale bacteriën significant geassocieerd waren met een verhoogd risico op alvleesklierkanker:
- Porphyromonas gingivalis
- Parvimonas micra
- Eubacterium nodatum
Daarnaast werden nog 13 andere orale bacteriesoorten gevonden die samenhingen met een verhoogd risico, terwijl 8 bacteriesoorten juist geassocieerd waren met een lager risico. Ook bleek de schimmel Candida vaker aanwezig bij mensen die later alvleesklierkanker ontwikkelden.
Hoe sterk was het verband?
Op basis van 27 bacterie- en schimmelsoorten maakten de onderzoekers een zogenaamde microbiële risicoscore. Mensen met een hogere score hadden een ruim 3 keer hogere kans op het ontwikkelen van alvleesklierkanker.
Mogelijke verklaring
Steeds meer onderzoek suggereert dat orale bacteriën via speeksel kunnen worden doorgeslikt en uiteindelijk de pancreas kunnen bereiken. Chronische ontsteking, dysbiose en immuunactivatie zouden daarbij een rol kunnen spelen. Parodontitis wordt al langer geassocieerd met een verhoogd risico op alvleesklierkanker, en deze studie versterkt die hypothese.
Klinische betekenis
Deze studie bewijst niet dat mondbacteriën alvleesklierkanker veroorzaken, maar laat wel zien dat het mondmicrobioom mogelijk gebruikt kan worden als vroege biomarker om mensen met een verhoogd risico te identificeren. Dat is belangrijk, omdat alvleesklierkanker vaak pas laat wordt ontdekt en daardoor een slechte prognose heeft.
Conclusie
De mond is veel meer dan een verzameling tanden en kiezen. Deze studie laat zien dat verstoringen in het mondmicrobioom mogelijk jarenlang voorafgaan aan het ontstaan van alvleesklierkanker. Vooral parodontale pathogenen zoals Porphyromonas gingivalis lijken een belangrijke rol te spelen. Het onderzoek onderstreept opnieuw dat mondgezondheid en algemene gezondheid nauw met elkaar verbonden zijn.