Chronische stress

In onze moderne maatschappij is stress een bekend verschijnsel. Het komt vrijwel in alle situaties voor. Van werkstress, relatiestress tot posttraumatische stress. Het is geen ziekte, maar je kunt van langdurige, negatieve stress wel ziek worden. De Wereldgezondheidsorganisatie WHO noemt het zelfs een wereldwijde epidemie. Naast het persoonlijk leed zijn ook de maatschappelijke kosten enorm!

Positieve en negatieve stress
Stress is niet per definitie negatief. Je kunt onderscheid maken tussen eustress en disstress.
Eustress: positieve, gezonde spanning, die prestatieverhogend werkt (sporter, presteren)
Distress: negatieve spanning die de gezondheid op lange termij kan schaden en prestatieverminderend.

Lichamelijke stressreactie
In het proces van stressreactie spelen het hormoonstelsel en het sympatische systeem een belangrijke rol. De stress-as (hypothalamus, hypofyse, bijnieren) wordt geactiveerd. Vanaf het moment dat iemand een ‘bedreigende’ gebeurtenis waarneemt, wordt in de bijnieren een aantal hormonen aangemaakt.
Cortisol: de bijnierschors verhoogt de productie van het hormoon cortisol, ook wel stresshormoon genoemd. Cortisol zorgt voor een verhoging van het bloedsuikergehalte, zodat het lichaam direct veel energie beschikbaar heeft.
Noradrenaline/adrenaline: in het bijniermerg worden adrenaline en noradrenaline aangemaakt. Noradrenaline controleert de bloeddruk, terwijl adrenaline het lichaam klaar maakt om te handelen. Deze 2 hormonen verzorgen de vecht- en vluchtreactie)

Adrenaline wordt een stuk sneller aangemaakt dan cortisol. Een hoger gehalte aan adrenaline duidt op ‘gezonde’ stress en bij ‘ongezonde’ stress bevat het bloed juist meer cortisol. Belangrijk is dat door langdurige stress de bijnieren uitgeput kunnen raken en dientengevolge kunnen de cortisolspiegels toch laag zijn (zie burn out).

Psychische stressreactie
Chronische stress heeft naast de lichamelijke gevolgen ook invloed op de geestelijke gesteldheid. De volgende psychische symptomen zijn aan stress gerelateerd:
- vergeetachtigheid
- intolerantie
- onrust/wisselende emoties
- depressieve gevoelens